Review ‘De man van nu – Sara Berkeljon’

Review ‘De man van nu – Sara Berkeljon’

Waardering: 3 uit 5.

Een portret in 20 interviews 

Met interviews van onder andere: Jan Cremer, Ali B, Alfred Birney, Aart Staartjes en Theo Maassen. 

Provocerend, geestig, boeiend. 

“Voor mij is een interview pas geslaagd als verschillende mensen er verschillende dingen in lezen. Als de ene lezer de geïnterviewde sympathiek vindt en de ander hem een lul, is de kans groot dat het een goed portret is.” 

Voor het eerst las ik een boek bestaande uit enkel interviews met mannen. En ik ben zeer verrast. De verschillen in doen en laten en in opvattingen tussen al deze mannen worden prachtig naar voren gehaald.  

De thema’s die aan het licht komen zijn onder andere: bekend zijn, relaties en de liefde, racisme, werken als artiest, feminisme, werkdruk en de politiek.  

“Om je de waarheid te zeggen voel ik me nergens thuis, nee, op de hele wereld niet. Mijn moeder zei altijd tegen mij: “jij komt van een andere planeet.” Misschien had ze wel gelijk. Ik vind de wereld een verschrikkelijke plek.” – Alfred Birney 

Daarnaast worden de verschillen tussen mannen uit andere generaties duidelijk omtrent maatschappelijke thema’s . Hier zat voor mij ook wel enig wrevel.  

“Schrijven is mannenwerk. Mannen zien helderder. Vrouwen worden te veel geleid door emoties. Een vrouw zit te keutelen over een lieveheersbeestje, bijvoorbeeld, waar een man gewoon recht op zijn doel af loopt. 

Interviewster: U meent dit serieus? 

“Ik heb er eigenlijk geen mening over, ik heb nog nooit literatuur van een vrouw gelezen.” – Jan Cramer 

Tevens maken deze interviews erg bewust van de grote en ingrijpende veranderingen die hebben plaatsgevonden in de afgelopen twintig jaar en hoe verschillende generaties hier anders mee omgaan.  

“De vooruitgang is een soort dwang. Als ik in Amsterdam naar het atelier ga, zie ik acht van de tien mensen op de fiets telefoneren. Ik denk dan: waar hebben ze het in godsnaam over? Mijn telefoongesprekken zijn altijd heel kort.” – Armando 

Ook mooi om mensen beter te leren kennen, met hun eigen moeilijkheden en drijfveren.  

“Ik zal er nooit in slagen innerlijke rust te vinden. Tegelijkertijd is dat het mooie, zoals het ook mooier is om je geliefde niet helemaal te snappen.” – Frenk van der Linden 

“Het enige dat ik hoop is dat ik iets kan bijdragen aan de rapscene en aan de samenleving. Mijn grootste uitdaging is om mijn huidige levensstijl stoer te maken, zodat rappers niet meer rappen over wodka, maar over fruit.” – Ali B 

Gelezen op de bank en in bed. Augustus 2021.  

Review ‘Rich Dad Poor Dad – Robert T. Kiyosaki’

Review ‘Rich Dad Poor Dad – Robert T. Kiyosaki’

Waardering: 3 uit 5.

Motiverend, eerlijk, praktisch. 

Wat je op school niet geleerd krijgt: De werking van geld in relatie tot mensen in een kapitalistische wereld. Het is een filosofie met praktische tips. Dit alles verweven in een les van vader op zoon. Hier kun je zeker wat mee. 

“The main cause of poverty or financial struggle is fear and ignorance, not the economy or the government or the rich. It’s self-inflicted fear and ignorance that keep people trapped.” 

Consumentisme, emoties, de menselijke perceptie van geld. Het belang en gebrek aan financiële educatie op scholen. De Rat-Race: je zit vast in een cirkel van angst en hebzucht. 

“This pattern of treating your home as an investment, and the philosophy that a pay raise means you can buy a larger home or spend more, is the foundation of today’s debt-ridden society. Increased spending throws families into greater debt and into more financial uncertainty, even though they may be advancing in their jobs and receiving pay raises. This is high-risk living caused by weak financial education.” 

Veel waarde in 361 bladzijden. 

Gelezen in de tuin. Mei 2021. 

Review ‘De filosofie van een kat – John Gray’

Review ‘De filosofie van een kat – John Gray’

Waardering: 2 uit 5.

Vernieuwend,  inspirerend, herkenbaar.

Dit boek trok gelijk mijn aandacht. Ik ben zo weg van katten. Wat me zo aantrekt aan deze dieren wordt me door dit boek echt duidelijk.

“Kattenliefhebbers houden niet van katten omdat ze zichzelf in hen herkennen; ze houden van katten omdat katten zo anders zijn dan zij.” 

“Bewustzijn wordt overschat. Een wereld van licht en schaduw, die af en toe wezens voortbrengt met een gedeeltelijk zelfbewustzijn, is interessanter en meer de moeite waard om in te leven dan een wereld die zich koestert in het constante licht van zijn eigen reflectie.” 

Het meest prikkelende idee uit dit boek was voor mij dat het zelfbewustzijn van de mens, dat bij ons zo gewaardeerd wordt, wellicht helemaal niet zo grandioos blijkt te zijn voor een goed leven. In een bepaald opzicht houdt de schrijver een betoog tegen het vak ‘filosofie’. Bereiken we wel innerlijke rust en vrede door interne vraagstukken op te lossen? 

“Als wij ons niet laten opsluiten in onze eigen gedachten, kunnen we van hen leren waarom ons nerveuze streven naar geluk gedoemd is te mislukken.”  

“De kattengeest is daarentegen één en onverdeeld. Pijn wordt geleden en weer vergeten, waarna de vreugde van het leven terugkeert. Katten hoeven hun leven niet te onderzoeken, omdat ze er niet aan twijfelen dat het leven de moeite waard is. Menselijk zelfbewustzijn heeft de eeuwige onrust veroorzaakt die de filosofie tevergeefs probeert te genezen.” 

Katten reflecteren niet. Het zint ze of het zint ze niet, punt. Toch geen slecht uitgangspunt, lijkt me zo. Deze kernboodschap maakt het boek voor mij een aanrader.  

Daarentegen was het meerdere malen te langdradig en te uitgeweid. Het ging me nog iets te weinig over katten.  

Gelezen in de tuin. Mei 2021. 

Review ‘Buitenjongen – Paolo Cognetti’

Review ‘Buitenjongen – Paolo Cognetti’

Waardering: 2 uit 5.

De buitenjongen – Paolo Cognetti 

Rustgevend, vloeiend, beschrijvend. 

Een man keert terug naar de bergen uit zijn jeugd. Eenzaamheid, rust, boeken, schrijven, natuur en zijn almhut. Een vraag die tijdens het lezen naar boven komt: wat ontvlucht hij precies in de bergen? 

“Zo kregen mijn verkenningstochten steeds meer het karakter van een onderzoek, een poging de verhalen te lezen die in de grond geschreven stonden.” 

“Fysiek leken we niet op elkaar, maar wel qua karakter, dat wil zeggen in de manier waarop we onszelf ervoeren en met anderen omgingen; een zekere neiging tot idealisme en een te dunne huid voor de rauwheid van relaties, zodat we allebei het ene moment vol grootse plannen zaten en het volgende in onszelf gekeerd waren.” 

Het alleen zijn en het samenzijn. Cognetti heeft de gave om vriendschappen op een prachtige manier te beschrijven. 

“Hoeveel uren hadden we gedeeld, de hut en ik? Ik was hem ontvlucht omdat hij me door en door kende en getuige was geweest van mijn eenzame teleurstellingen en angsten, maar nu ik gebutst en licht verdoofd van mijn omzwervingen in augustus was teruggekeerd, als van een nachtelijke strooptocht, voelde ik dat ik me daar in de hut niet meer voor mezelf hoefde te schamen. Hij verwelkomde me en nodigde me uit tussen zijn muren uit te rusten. Of misschien was het gewoon de herfst die begon.” 

Ik houd van zijn schrijfstijl. Toch was het verhaal te nietszeggend voor mij dit keer. ‘De acht bergen’ sprak me meer aan.  

Ook een prachtige cover. 

Gelezen in de tuin.  Juni 2021. 

Review ‘Hallo witte mensen – Anousha Nzume’

Review ‘Hallo witte mensen – Anousha Nzume’

Waardering: 4 uit 5.

Confronterend, leerzaam, scherp. 

Nzume maakt het lastige onderwerp racisme bespreekbaar met dit boek. Met mij heeft het wat gedaan. Haar maatschappelijke bijdrage met dit boek is enorm in mijn ogen. 

Dit boek is zeer educatief en in een vlotte schrijfstijl geschreven. Dit maakt dat ik dit boek ook zeker zal aanraden. 

“Populaire beschrijvingen van zwarte vrouwen zijn geen beschrijvingen van zwarte vrouwen. Het zijn beschrijvingen van witte gevoelens en beelden van zwarte vrouwen. Veelal denigrerend. Veelal pijnlijk.” 

Enkele bekende psychologische reacties omtrent racisme worden beschreven en uitgelegd. Er komen historische gebeurtenissen in voor en ze verwijst door naar menig andere boeken, video’s en andere bronnen over dit onderwerp. 

Het boek is gericht naar witte mensen met als doel zelfreflectie. Zelfreflectie naar je eigen gedrag, gedachten en reacties in de omgang met zwarte mensen. En dat is bij mij zeker gelukt. 

Gelezen in Oostenrijk. 

Review ‘Girl, Woman, Other – Bernardine Evaristo’

Review ‘Girl, Woman, Other – Bernardine Evaristo’

Waardering: 3 uit 5.

Realistisch, scherp, modern.

Een geestige verhalenbundel met flink wat diepgang.

Een boek met verhalen en perspectieven van vele verschillende vrouwen uit Groot-Brittannië. Realistisch en modern geschreven. Deze eerste kennismaking met de schrijfster was zeer positief voor mij.

Persoonlijke verhalen over activisme, radicaal feminisme, verkrachting, moederschap, racisme en armoede.

“Amma wanted her daughter to be free, feminist and powerful. Later she took her on personal development courses for children to give her the confidence and articulary to flourish in any setting. Big mistake.”

Evaristo heeft een opvallende en interessante schrijfstijl. Zeer direct en tegelijkertijd ietwat chaotisch. Dit is wennen, maar geniaal als je er eenmaal in zit.

“Nobody talked loudly about growing up in a council flat on a skyscraper estate with a single mother who worked as a cleaner.
Nobody talked loudly about never having gone on a single holiday, like ever.
Nobody talked loudly about feeling too ugly, stupid, fat or just plain out of place, out of sorts, out of their depth.
Nobody talked loudly about being gang banged at thirteen and a half.”

Girl, Woman, Other nodigt uit om meer van deze schrijfster te gaan lezen.

Gelezen in de tuin.

Review ‘Op zoek naar de hemel – Hans Peter Roel’

Review ‘Op zoek naar de hemel – Hans Peter Roel’

Werkelijk, persoonlijk en diepzinnig. 

Waardering: 2 uit 5.

Dit boek is duidelijk geschreven vanuit een Nederlands perspectief, wat voor veel herkenning zorgt. Een bijzonder en inspirerend verhaal over de zoektocht naar antwoorden.

Vragen over de zin en het nut van het leven. Over je eigen indeling ervan.

Over reizen en andere culturen. Reizen naar andere plekken en reizen naar binnen. Over het herstel na impactvolle ervaringen.  

“Bij ons op straat zie je nauwelijks ellende, maar ook intens geluk is er weinig te vinden. Nederland heeft een meer gesloten samenleving, terwijl in India ziekte, armoede en dood aan ieder die het wil zien wordt getoond, rauw, open en bloot.” 

In dit verhaal zitten vele levenslessen verwikkeld. Wat mij betreft echter iets te vlot aan het licht gebracht. Desondanks waardevol om deze reis te aanschouwen.  

Gelezen op de bank. 

Review ‘Homo Deus – Yuval Noah Harari’

Review ‘Homo Deus – Yuval Noah Harari’

Waardering: 4 uit 5.

Prikkelend, vernieuwend en verhelderend. 

Ik ben wederom onder de indruk van deze man. Waar Sapiens terugblikt op de menselijke geschiedenis, bespreekt Harari in Homo Deus plausibele scenario’s en ontwikkelingen in de toekomst van de mens.  Want, nu we zo ontzettend veel bereikt hebben in onze samenleving, wat nu?  

Zijn verhaal is realistisch, maar niet deterministisch of wanhopig. Als lezer word je je bewust gemaakt van bepaalde cruciale ontwikkelingen en word je uitgenodigd om er zelf verder over na te denken. Dit verruimt je verbeelding van de toekomst.

Evenals in zijn vorige boek Sapiens, benadrukt Harari in dit boek het belang van fictie in de samenleving. Het onderscheid tussen fictie en realiteit zal moeilijker, maar ook essentiëler worden in de toekomst.

“Corporations, money and nations exist only in our imagination. We invented them to serve us; why do we find ourselves sacrificing our lives in their service?”

De status van de mens staat steeds meer op wankelen. De dominantie van de mens wordt op dit moment gerechtvaardigd met het argument dat de mens een individu is met een ziel, in tegenstelling tot andere diersoorten. In onze westerse liberale samenleving geloven we dat het mensenleven heilig is, en dat onze eigen ervaringen ons het beste kunnen vertellen welke keuzes we zouden moeten maken. En niemand anders.  

Dit gaat ook gepaard met een bepaalde soort arrogantie. We zijn slim, weten wat goed voor ons is en niets staat ons in de weg. 

“The modern world does not believe in purpose, only in cause. We are constrained by nothing except our own ignorance. No paradise awaits us after death – but we can create paradise here on earth and live in it forever. If we just manage to overcome some technical difficulties.”

Echter wordt het bestaan van een ziel in de mens door wetenschappelijk onderzoek niet bevestigd.  Kunnen we wel zelf onze verlangens en gedachtes bepalen? Of worden we door interne en externe invloeden gestuurd, zoals neurotransmitters, hormonen, politiek en educatie? 

Volgens Harari en de wetenschap is er geen vrije wil. “No, I don’t choose my desires. I only feel them, and act accordingly. In reality, there is only a stream of consciousness, and desires arise and pass away within this stream, but there is no permanent self that owns the desires.”

Wanneer de reden van onze superioriteit op aarde wordt betwist, bevinden we ons in een kwetsbare positie. We blijken geen ziel te hebben, maar te bestaan uit miljarden verschillende stukjes. Technologie kan deze stukjes ontcijferen. Dan zijn we te besturen, met behulp van algoritmes.  

“The new technologies of the twenty-first century may thus reverse the humanist revolution, stripping humans of their authority, and empowering non-human algorithms instead.” 

Het is belangrijk om bij deze grote ontwikkelingen en vraagstukken stil te staan omdat dergelijke ontwikkelingen heel snel kunnen gaan zonder dat men zich er bewust van is. Daarom zou ik dit boek ook ten zeerste aanraden.

“It is dangerous to trust our future in market forces, because these forces do what’s good for the market rather than what’s good for humankind or for the world.”

Dit boek doet je beseffen dat je als individu totaal meegenomen wordt in de waarden en normen van jouw generatie. Dat je onderdeel bent van het grote geheel. Waarom vind je belangrijk wat je belangrijk vindt? Waarom wens je bepaalde dingen?

Daarnaast levert Harari goede vraagstukken over de toenemende rol van technologie en algoritmes in onze levens en de toenemende ongelijkheid in de wereld.

Zeer intrigerend.

Gelezen op de bank. 

Review ‘Wild – Cheryl Strayed’

Review ‘Wild – Cheryl Strayed’

Waardering: 3 uit 5.

Dit verhaal boeide me enorm. Met nuchterheid en humor beschrijft Cheryl Strayed haar belevenissen op de Pacific Crest Trial, de langste en zwaarste voettocht die ze ooit zal maken. Tegelijkertijd is dit ook een emotionele en mentale confrontatie, aangezien ze zich op persoonlijk gebied in een crisis bevindt.

Grote thema’s in dit boek zijn rouw, confrontatie, vriendschap, eenzaamheid en moed. 

‘Ruim een halfuur later gilde mijn innerlijke stem het uit. Waar ben ik aan begonnen? Een geluid dat ik zo goed en kwaad als het ging negeerde door te neuriën, wat niet bepaald meeviel omdat ik tegelijkertijd hijgde, kreunde, met man en macht in die semi-gehurkte voorovergebogen houding probeerde te blijven lopen en ook nog de pas erin moest houden.” 

Door haar realistische beschrijvingen van de fysieke beproeving en innerlijke strijd krijg je echt het gevoel dat je naast de hoofdpersoon meeloopt.

“Kilometers waren langgerekte, vertrouwde kluwens onkruid, brokken verhard zand, grassprietjes, bloemen die wuifden op de wind en krakende bomen met doorgebogen takken. Kilometers waren het geluid van mijn ademhaling, mijn voetstappen op het pad met één stap tegelijk, het getik van mijn skistok. Door de PCT wist ik nu wat een kilometer was.” 

Haar motivatie om aan de toch te beginnen heeft een diepe oorsprong. Dit doet me afvragen of zo’n fysiek en mentaal zware voettocht als de PCT ook te voltooien is zonder een innerlijke crisis.

“Ineens wist ik ook weer waarom ik had gedacht dat ik tegen deze voettocht was opgewassen. Van alle dingen waarmee ik mezelf overtuigde dat ik de PCT kon lopen, was de dood van mijn moeder hetgeen geweest dat me het diepst deed geloven in mijn persoonlijke veiligheid. Wat kon mij nu nog gebeuren, had ik gedacht. Het ergste is me toch al overkomen.” 

De transitie van fysiek lijden naar een mentale verlossing is heel interessant.

“Ik vond het ongelofelijk dat ik alles wat ik nodig had om te overleven op mijn rug droeg. En nog wel het alle ongelofelijkst dat ik dat allemaal dragen kon. Dat ik het ondragelijke kon dragen. Deze inzichten in mijn lichamelijke, materiële leven hadden hun weerklank in de emotionele en spirituele sfeer. Dat mijn ingewikkelde leven in één klap tot zo’n eenvoud kon worden teruggebracht was overweldigend.

Dit boek heeft een verfilming. In dit geval vond ik het boek beter dan de film, ook al is het een mooie aanvulling op het boek. 

Gelezen op de bank. 

Review ‘Sapiens – Yuval Noah Harari’

Review ‘Sapiens – Yuval Noah Harari’

Waardering: 4 uit 5.

Intrigerend, verhelderend, ernstig.

Dit is in mijn ogen echt een van de waardevolste boeken van dit moment. Harari is een docent en historicus die zijn inzichten op dit gebied combineert met filosofie. Een ondergewaardeerd vakgebied in het huidige tijdperk.  Dit boek heeft een ontzettend groot potentieel om mensen op een positieve manier te beïnvloeden.  

Harari beschrijft in zijn boek Sapiens de wording van de mensheid. Als filosoof stelt hij belangrijke vragen bij wetenschappelijke inzichten van de geschiedenis van de mens. Waar komt de mens vandaan? Hoe zijn wij de mens geworden die we nu zijn? Waarom gedragen we ons op een bepaalde manier? Waarom verlangen we naar bepaalde dingen? 

Eén van de belangrijkste inzichten uit dit boek gaat over de rol van verhalen in het leven van de mens. Deze hebben het grootste gedeelte van onze geschiedenis centraal gestaan en dat doen ze nog steeds. Deze denkbeelden, ofwel de imaginaire orde, bepalen wat je verlangt, wat je denkt en wat je doet.  

“Net als gelijkheid, rechten en naamloze vennootschappen is vrijheid iets wat door mensen is uitgevonden en alleen bestaat in hun verbeelding.” 

Echter toont onderzoek aan dat menselijk gedrag vooral bepaald wordt door hormonen, genen en synapsen. En dus niet door een ziel van de Homo Sapiens die volgens onze politiek en rechtspraak op een hoog voetstuk wordt geplaatst. De vrije wil van de mens, één van de grootste thema’s van de filosofie, wordt hier ten zeerste betwijfeld.  

“Iedereen wordt geboren in een gevestigde imaginaire orde en zijn of haar verlangens worden van geboorte af aan bijgestuurd door de dominante mythen daarbinnen. Onze persoonlijke verlangens worden zo de belangrijkste verdedigingssystemen van de imaginaire orde.” 

Zo worden we in ons gedrag tegenwoordig in het westen sterk beïnvloed door het romanticisme, een stroming die ons leert dat we zo veel mogelijk moeten meemaken en ervaren om ons menselijk potentieel ten volle te ontwikkelen. Tevens speelt het consumentisme een grote rol, die ons vertelt dat we gelukkig kunnen worden door zo veel mogelijk producten en diensten te consumeren. Genoeg reflextie materiaal.

Een ander belangrijk onderwerp dat behandeld wordt is sociale ongelijkheid. Ongelijkheid tussen zwart en wit, tussen rijk en arm en man en vrouw. Wat is de trend, hoe wordt ongelijkheid in stand gehouden, en wat zijn de implicaties hiervan? 

“De meeste mensen beweren dat hun sociale hiërarchie een natuurlijk, rechtvaardig fenomeen is, terwijl die van andere volkeren gebaseerd zijn op onware, belachelijke criteria.” 

Dan – wat is onze eigen perceptie van de mensheid en de wereld nu? Volgens Harari leven we in de vredigste tijd die er ooit geweest is. We zijn echter erg gefixeerd op de toekomst, waardoor we dit niet goed lijken te beseffen. Alles wat bereikt is wordt als vanzelfsprekend beschouwd. Daarom is dit boek een aanwinst. Het geeft je een vollediger beeld van de mensheid en biedt ontzettend veel perspectief. En je zult vanzelf dankbaarder worden voor je huidige situatie. 

“Een van de weinige ijzeren wetten van de geschiedenis is dat luxe zich vaak ontwikkelt tot noodzaak en dan weer nieuwe verplichtingen schept.” 

Dit boek geeft voor mij echt de essentie weer. Dingen vallen op zijn plek. Het verheldert en laat je het overkoepelende geheel zien.  

Wat ik ook erg waardeer is het feit dat dit boek met een open blik is geschreven, en geen doemscenario wil beschrijven. Hij laat jou als lezer kritisch nadenken met een duwtje in de rug. 

Gelezen op de bank.